Lễ hội ở thành phố Cần Thơ rất phong phú, phản ánh sự giao thoa văn hóa của các dân tộc Kinh, Khmer và Hoa. Các lễ hội không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, tâm linh mà còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa và phát triển du lịch địa phương.

Một số Lễ hội tiêu biểu ở Thành phố Cần Thơ

LỄ HỘI OÓC OM BÓC

Lễ hội Ok Om Bok (hay còn gọi là lễ Cúng Trăng) là một trong ba lễ hội truyền thống lớn nhất trong năm của đồng bào dân tộc Khmer Nam Bộ (cùng với Chôl Chnăm Thmây và Sen Đolta). Lễ hội được tổ chức định kỳ vào ngày rằm tháng 10 âm lịch hàng năm nhằm tạ ơn Thần Mặt trăng đã bảo vệ mùa màng và cầu mong sự ấm no, thịnh vượng.

Tên gọi: Trong tiếng Khmer, "Ok" nghĩa là đút và "Om-bok" nghĩa là cốm dẹp. Lễ hội mang ý nghĩa là hành động đưa cốm dẹp vào miệng, gắn liền với nghi thức đút cốm dẹp cho trẻ em và các thành viên trong gia đình

Ý nghĩa: Là dịp người dân Khmer tạ ơn Mặt Trăng – vị thần theo tín ngưỡng điều hòa thời tiết và mang lại mưa thuận gió hòa cho sản xuất nông nghiệp.

Các hoạt động chính Lễ Oóc Om Bóc :

•Diễn ra vào đêm rằm (15/10 âm lịch) tại sân nhà hoặc khuôn viên các ngôi chùa Khmer. Người dân bày mâm cỗ gồm cốm dẹp, dừa tươi, chuối, khoai, bánh kẹo... để cúng trăng. Sau khi cúng, các bậc trưởng thượng sẽ đút cốm dẹp cho trẻ em, hỏi ước mơ và chúc những điều tốt lành.

•Phần hội: Điểm nhấn thu hút đông đảo du khách là các hoạt động văn hóa, thể thao sôi nổi như thả đèn gió, đốt đèn nước, hội thi trang phục dân tộc, trình diễn nghệ thuật múa Chằn (lkhaon khol) và thi đấu kéo co.

•Đua Ghe Ngo: Đây là môn thể thao dưới nước đặc sắc và được mong chờ nhất, đặc biệt nổi tiếng tại Sóc Trăng và Cần Thơ, thu hút hàng ngàn vận động viên và du khách thập phương.

CHÙA DƠI 🦇

ĐOẠN DÒNG SÔNG Maspero

LỄ HỘI BÁNH DÂN GIAN NAM BỘ CẦN THƠ

Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ là sự kiện văn hóa và ẩm thực thường niên lớn nhất tại Cần Thơ, nhằm tôn vinh, bảo tồn và giới thiệu các loại bánh dân gian truyền thống của vùng sông nước miền Tây.

Sự kiện diễn ra vào dịp tháng 3 âm lịch hằng năm (thường kéo dài khoảng 6 ngày), quy tụ hàng trăm gian hàng từ các tỉnh thành Nam Bộ.

Địa điểm tổ chức: Quảng trường Bình Thủy (đường Lạc Long Quân, phường Bình Thủy, TP. Cần Thơ). ⬆️⬆️⬆️

Sự kiện đã trở thành điểm đến vui chơi, giải trí, thưởng thức ẩm thực của du khách gần xa. Qua đó nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực Việt Nam nói chung và bánh dân gian Nam Bộ nói riêng.

Bởi ý nghĩa đó, khi đến với lễ hội năm nay, ngoài việc thưởng thức các loại bánh, du khách còn được trực tiếp tham gia làm bánh, trải nghiệm quy trình chế biến truyền thống. Điều này tạo nên tính tương tác cao, giúp du lịch không chỉ dừng lại ở tham quan mà còn trở thành hành trình trải nghiệm văn hóa.

Sự kết hợp này đã tạo nên một sản phẩm du lịch đặc sắc cho TP Cần Thơ, góp phần quảng bá và thúc đẩy du lịch thành phố ngày càng phát triển.

LỄ HỘI SENE DOLTA

Theo tiếng Khmer, từ "Sene" có nghĩa là cúng, "Dol" có nghĩa là bà, "ta" có nghĩa là ông. Lễ Sene Dolta của đồng bào dân tộc Khmer có thể hiểu như lễ vu lan báo hiếu thể hiện tấm lòng thành kính với ông bà tổ tiên đã khuất.[

Tổ chức trong suốt ba ngày, hàng năm, từ ngày 29 tháng tám đến mùng 1 tháng chín âm lịch. Trong ba ngày Sene Dolta có nhiều hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, phong tục, tập quán diễn ra đan xen với nhau.

Ngày thứ nhất: Mỗi gia đình đều dọn dẹp nhà cửa khang trang, lau chùi bàn thờ tổ tiên sạch sẽ, trang hoàng lộng lẫy. Dọn bốn chén cơm ngon trên mỗi bàn, đốt đèn rồi mời mọi người trong gia đình cùng cúng. Mọi người cùng nhau khấn vái và rót trà để mời linh hồn những họ hàng đã quá cố về nhà ăn uống, nghỉ ngơi. Buổi cúng đầu ngày gọi là cúng tiếp đón. Đến chiều, họ tắm rửa sạch sẽ, cúng linh hồn ông bà và sau đó mời ông bà cùng họ đi vào chùa nghe sư sãi tụng kinh lấy phước. Tại chùa phần lễ sắc thái tôn giáo, tín ngưỡng được tổ chức, hoạt động khác mang tính hội hè như du kê, Lò-khol Bác-sắc, múa Lâm-thol...

Ngày thứ hai: Sau khi đã ở chùa suốt một ngày - đêm, đến chiều mọi người cùng nhau rước linh hồn ông bà từ chùa về nhà để mời cơm và mời ở nhà chơi với con cháu đến khi lễ kết thúc mới trở lại chùa.

Ngày thứ ba: Mỗi gia đình lại chuẩn bị thức ăn, bánh trái như ngày đầu để cúng ông bà tại nhà trước khi tiễn linh hồn người quá cố ra đi. Vì vậy, buổi cúng này gọi là "cúng tiễn đưa". Khi mọi nghi thức cúng vái hoàn tất thì cũng là lúc lễ Sene Dolta xem như kết thúc.

LỄ HỘI CHOL CHNAM THMAY 🎊

Chol Chnam Thmay (hoặc Chaul Chnam Thmay, Choul Chnam Thmey, Chôl Chnăm Thmây) là lễ hội mừng năm mới theo lịch cổ truyền của dân tộc Khmer. Chôl nghĩa là Vào và Chnăm Thmay là Năm Mới. Lễ Chôl Chnăm Thmay cũng là những ngày Tết của Campuchia, Lào, Thái Lan, Myanmar, Sri Lanka. Ngoài tôn giáo chính là Phật giáo, người Khmer còn tin rằng mỗi năm có một vị thần trên trời (Têvôđa) được sai xuống để chăm lo cho cuộc sống và con người trong năm đó, hết năm lại về trời để vị thần khác xuống hạ giới. Những ngày này trở thành, lễ hội truyền thống của cả cộng đồng. Tổ chức nhiều trò vui như đốt đèn trời, đốt ông lói, đánh quay lửa... Các cụ già kể cổ tích, thần thoại, chuyện cũ cho con cháu nghe.

Thường tổ chức khoảng đầu tháng Chét của lịch Phật giáo Khmer (khoảng giữa tháng 4 dương lịch, tương đương với tháng 3 âm lịch). Kéo dài trong 3 ngày, năm nhuận kéo dài 4 ngày, tên gọi mỗi ngày tết khác nhau.

Ngày đầu tiên có tên: Maha Songkran (Chôl Sangkran Thmây)

Ngày thứ hai có tên: Wanabat (Wonbơf)

Ngày thứ ba có tên: Tngai Laeung Saka (Lơng Săk)

Nếu năm nhuận cũng có tên là: Wonbơf

Trong các ngày này mọi người đi thăm hỏi lẫn nhau, chúc nhau tài lộc, sức khoẻ, phát đạt và cùng nhau tham gia các trò vui. Thời gian có khi kéo dài hơn tuần mới trở lại cuộc sống thường nhật.

Chuẩn bi

Gia đình nào cũng tập trung ăn mặc đẹp, các trẻ em được may sắm những bộ quần áo mới. Mọi nhà đều sửa sang, quét dọn, trang trí lại, chuẩn bị đồ ăn thức uống đầy đủ cho những ngày tết. Trước đây người ta giã gạo, chà gạo sẵn, làm bánh. Ngày nay họ chuẩn bị gạo đầy đủ, cùng các đồ ăn như bánh trái, hoa quả, cá, thịt, rau... tất cả đều sẵn sàng. Mọi công việc thường ngày đều dừng lại, mọi người nghỉ ngơi, trâu bò thả tự do. Người người hào hứng chăm lo cho ngày tết. Sửa sang nhà cửa, chuồng trâu chuồng bò đều phải đầy rơm đầy rạ.

Đêm giao thừa

Nhà nào cũng làm cỗ, thắp hương, đốt đèn, cúng tiễn đưa vị Têvôđa cũ, đón rước Têvôđa mới. Trên bàn thờ có bày sẵn năm nhánh hoa, 5 cây đèn cầy, 5 cây nhang, 5 hạt cốm và nhiều loại cây quả. Cả gia đình ngồi xếp chân trước bàn thờ tổ tiên, khấn vái, mong và tin rằng sẽ được thần ban phước lành.

Ngày Chôl Sangkran Thmây

Ngày thứ nhất làm lễ rước đại lịch. Mọi người tắm gội, mặc quần áo đẹp, đội cỗ lên chùa. Vào giờ tốt đã được chọn, bất kể sáng hay chiều (thường là vào 7 giờ sáng hoặc 5 giờ chiều).Mọi người mang theo lễ vật: nhang đèn, hoa quả đến chùa làm lễ rước Đại lịch, Môha Sang-Kran. Môha Sang-Kran đặt trong khay sơn son thếp vàng đưa lên kiệu khiêng đi vòng quanh chính điện 3 vòng trang trọng, vừa là lễ chào mừng năm mới vừa chờ điềm báo năm mới tốt hay xấu, tùy vào cuộc rước có hoàn thiện hay không, rồi mới vào chính điện làm lễ. Sau đó, tất cả vào lễ Phật, tụng kinh chúc mừng năm mới.

Ngày Wonbowff

Ngày thứ hai làm lễ dâng cơm và đắp núi cát. Mỗi gia đình làm cơm dâng cho các vị sư; sãi ở chùa vào buổi sớm và trưa. Trước khi ăn, các nhà sư tụng kinh làm lễ tạ ơn những người làm ra vật thực, những người mang vật thực đến cho nhà chùa. Buổi chiều, tổ chức lễ đắp núi cát để tìm phúc duyên. Mọi người đắp cát thành nhiều ngọn núi nhỏ theo tám hướng và một núi ở trung tâm, tượng trưng cho vũ trụ. Tục này có dẫn chứng theo tích lâu đời biểu lộ ước vọng cầu mưa, cầu phúc của con người

Ngày Lơng Săk

Ngày thứ ba làm lễ tắm tượng Phật, tắm sư. Vào buổi sáng dâng cơm sáng cho các sư, họ tiếp tục nghe thuyết pháp. Chiều, đốt đèn nhang, dâng lễ vật, đưa nước có ướp hương thơm đến tắm tượng Phật. Biết ơn thương nhớ Đức Phật đồng thời gột rửa mọi điều không may của năm cũ, bước sang năm mới, mọi sự như ý.

Sau đó tắm cho các vị sư sãi cao niên. Sau lễ tại chùa, mọi người rước các nhà sư tới nghĩa trang, để thực hiện lễ cầu siêu cho linh hồn những người quá cố. Sau đó ai về nhà nấy, làm lễ tắm tượng Phật tại nhà mình, dâng cỗ chúc phúc ông bà cha mẹ, xin tha thứ những thiếu sót, lỗi lầm năm cũ.